همانژیوم چیست؟ علت، علائم و روش‌های درمان

همانژیوم تومورهای غیرسرطانی (خوش‌خیم) هستند که از تجمع غیرطبیعی رگ‌های خونی تشکیل می‌شوند. این عارضه در بین کودکان شایع است ولی در بیشتر موارد نیازی به درمان ندارد و به‌مرور بهبود می‌یابد. این تومور می‌تواند روی پوست، اندام‌های داخلی از جمله کبد و دستگاه گوارش، و حتی ستون فقرات و مغز نیز شکل بگیرد. در بیشتر موارد مشکلی برای مبتلایان ایجاد نمی‌کند، اما در برخی موارد ممکن است با درد و خونریزی همراه باشد و در صورتی که با درد و خونریزی همراه نباشد، ممکن است به دلیل محل قرارگیری، ظاهری آزاردهنده برای فرد ایجاد کند. تشخیص و پیگیری به‌موقع، به‌خصوص در انواع داخلی این عارضه، برای اطمینان از خوش‌خیم بودن آن اهمیت دارد.

انواع همانژیوم 

همانژیوم دارای دو نوع است که در زیر به آن ها اشاره کرده ایم :

همانژیوم کبدی: این نوع از همانژیوم روی کبد ایجاد می شود و طبق تحقیقات این نوع از همانژیوم به علت وجود بیش از اندازه هورمون استروژن تشکیل می شود. ممکن است برخی پزشکان برای جلوگیری از بیماری و مشکلات ناشی از یائسگی در زنان برای آن ها مصرف قرص های استروژن را تجویز کند اما استروژن ها می توانند وارد کبد شوند و در آنجا توده های غیر سرطانی همانژیوم‌کبدی را تشکیل دهند.

همانژیوم پوستی: این نوع از همانژیوم به دلیل تجمع رگ های خونی در یک ناحیه ایجاد می شود. پزشکان معتقد اند این عارضه به دلیل افزایش یک پروتئین در دوران بارداری در جفت اتفاق می افتد. اما همچنان دلیل اصلی بروز این عارضه مشخص نیست. 

همانژیوم کاورنوس مغزی (کاورنوما): نوعی تجمع غیرطبیعی رگ‌های خونی در بافت مغز یا نخاع است که می‌تواند مادرزادی یا اکتسابی باشد. اغلب بدون علامت است و به‌طور اتفاقی در MRI کشف می‌شود، اما در صورت خونریزی می‌تواند باعث سردرد، تشنج یا علائم عصبی موضعی (بسته به محل درگیری در مغز) شود و در این موارد نیاز به بررسی و گاهی جراحی توسط متخصص مغز و اعصاب دارد.

علائم بیماری 

این بیماری معمولا با علامت خاصی همراه نیست و تنها در صورتی که بیماری از نوع پوستی آن باشد ممکن است توده های قرمز رنگی که اصلاحا به آن ها همانژیوم توت فرنگی گفته می شود روی سر و گردن ایجاد می شود. اما همانژیوم داخلی با علائم خاصی همراه نخواهد بود و تنها در صورتی که بیماری گسترش پیدا کرده باشد ممکن است بیمار علائمی مانند: حالت تهوع و استفراغ، بی اشتهایی کاذب، احساس پری در شکم و کاهش وزن ناگهانی را تجربه کند. 

علل ایجاد توده های غیر سرطانی

علت اصلی ایجاد توده های غیر سرطانی مشخص نیست اما برخی از پزشکان متخصص معتقد اند که این بیماری به دلیل افزایش زیاد یک پروتئین خاص در دوران بارداری در جفت ایجاد می شود. علل دیگری از جمله: نارس بودن نوزاد،سفید بودن نوزاد و همچنین مونث بودن جنس نوزاد می تواند از عوامل ایجاد این بیماری باشد. 

تشخیص بیماری همانژیوم 

در حال حاضر تست و یا آزمایش مشخصی برای تشخیص بیماری همانژیوم پوستی وجود ندارد و پزشکان تنها از طریق روش های معاینه چشمی و فیزیکی توده های قرمز کوچک می توانند بیماری را تشخیص دهند. اما برای تشخیص این تومور داخلی پزشکان می توانند از روش های MRI و سی تی اسکن اسفتاده کنند. همچنین در تشخیص بیماری همانژِیوم داخلی از تصاویر سونوگرافی هم استفاده می شود. 

همانژیوم مهره‌ای (ستون فقرات)

همانژیوم می‌تواند در بدنه یکی از مهره‌های ستون فقرات نیز ایجاد شود که به آن همانژیوم مهره‌ای گفته می‌شود. این نوع همانژیوم شایع است و اغلب به‌صورت اتفاقی و در تصویربرداری MRI یا سی‌تی‌اسکن انجام‌شده به دلایل دیگر کشف می‌شود؛ در بیشتر موارد بدون علامت است و نیازی به درمان ندارد. اما در موارد نادر، اگر همانژیوم مهره‌ای به اندازه بزرگی برسد یا به کانال نخاعی و عصب فشار وارد کند، می‌تواند باعث کمردرد، ضعف یا بی‌حسی در اندام‌ها شود که در این حالت باید توسط متخصص مغز و اعصاب و ستون فقرات پیگیری و در صورت لزوم درمان (مانند امبولیزاسیون یا جراحی) شود.

چه زمانی همانژیوم خطرناک است؟

همانژیوم در اکثر موارد خوش‌خیم است و خطری ندارد، اما در موارد زیر باید حتماً پیگیری پزشکی شود:

• همانژیوم کبدی بزرگ که باعث درد شکم یا خطر پارگی و خونریزی شود
• همانژیوم مهره‌ای که به کانال نخاعی فشار وارد کرده و باعث علائم عصبی (بی‌حسی، ضعف اندام) شود
• همانژیوم پوستی که به سرعت رشد می‌کند یا در نواحی حساس (اطراف چشم، راه هوایی) قرار دارد
• رشد ناگهانی یا تغییر رنگ/شکل توده در هر ناحیه از بدن

درمان

به طور کلی روش درمانی خاصی برای درمان بیماری همانژیوم وجود ندارد اما برخی درمان های دارویی ممکن است برای ازبین بردم التهاب توده ها استفاده شود این دارو ها شامل ژل بکاپلرمین که در درمان همانژیوم های زخم شد موثر است،ژل تیموول که دسته دارو های بتا مسدود کنند قرار می گیرد و برای 12 ماه مصرف تجویز می شود،کورتیکواستروئیدهاکه برای جلوگیری از رشد همانژیوم به آن تزریق می شود.است 
در صورتی که همانژیوم از نوع داخلی آن باشد برای درمان آن جراحی روش مناسبی است.برای جراحی همانژیوم یا خود آن جراحی می شود و یا پزشک مجبور به جراحی ناحیه درگیر شده است. 

خلاصه

بیماری‌همانژیوم می تواند به صورت خود به خود ازبین برود و این یک بیماری از نوع التهابات پوستی است و نوع درونی آن اعضای داخلی را دگیر می کند که می تواند با استفاده از پماد های موضعی و یا جراحی برای نوع درونی آن این بیماری را ازبین برد.