شماره تماس رزرو نوبت ۰۲۱-۶۴۴۵۰۲۱۴

تنگی کانال نخاعی کمر موجب درد در ناحیه پشت و پا می شود، تنگی مجرای نخاعی کمری زمانی ایجاد می شود که مجرای نخاع و مجرای عصبی در ناحیه پشت تنگ شده ‏و به نخاع و ریشه های عصب فشار وارد می کند. اکثر افراد دارای تنگی کانال نخاعی کمر، رفته رفته با افزایش ‏سن متوجه این بیماری می شوند، اگرچه تعداد کمی از افراد به صورت مادرزادی با این بیماری متولد می ‏شوند.‏

  • آرتروز ستون فقرات (استئوآرتروز، اسپاندیلیتیس) ممکن است در برآمدگی استخوانی که در مفاصل ‏گسترش می یابد نقش داشته باشد.‏
    • برآمدگی استخوانی (موسوم به استئوفیت) ممکن است تا مجرای ستون فقرات و یا ریشه های ‏عصبی ناحیه کمر پیش رود و موجب ایجاد فشار در نخاع یا اعصاب شود.‏
    • ممکن است آسیب های دیسک انحطاطی در ناحیه پشت در ایجاد بیماری تنگی مجرای نخاعی ‏نقش داشته باشد. دیسک موجب ایجاد فتق در نزدیکی مجرای عصبی شده و در نتیجه ریشه عصب ‏نخاعی تحت فشار قرار می گیرد.‏
  • لغزش مهره
  • کژپشتی کمری حاد
  • ممکن است در بیماران مبتلا به تنگی کانال نخاعی کمر مادرزادی (مثل آکندروپلازی، کوتاهی قد) ‏علائم بیماری از سن ۱۵ سالگی افزایش یابد.‏
  • غالباً زمانیکه نخاع یا ریشه های عصبی تحت فشار قرار می گیرند، درد و سایر علائم بیماری ‏گسترش می یابند.‏
  • غالباً در بیماری تنگی کانال نخاعی کمر ، یکی از سه سطح ناحیه پشت تحت تاثیر قرار می گیرد: ‏L3-‎L4‎، ‏L4-L5‎، و ‏L5-S1‎‏. گاهی اوقات هم بیش از یک سطح تحت تاثیر قرار می گیرد.‏

نواحی قرمز نشان دهنده فشردگی نخاع/ریشه عصبی ناشی از بیماری تنگی کانال نخاعی کمر ‏است

تنگی کانال نخاعی کمر

علائم تنگی کانال نخاعی در ناحیه پایین کمر

ممکن است درد ناحیه پشت در قسمت باسن، پاها دیسکو ماهیچه ساق پا پخش شود. گاهی اوقات به درد قسمت ‏پا و ماهیچه ساق پا، شلی ستون فقرات گفته می شود. شکایت بسیاری از بیماران مبتلا به تنگی مجرای ‏نخاعی کمری این است که آنها قبل از شروع درد پا قادر به راه رفتن در مسافت های طولانی نیستند. حتی ‏بعد از نشستن یا دراز کشیدن، درد پا بعد از پیاده روی مجدد بازمی گردد.‏
ممکن است درد پا با عناوین شبه سیاتیک یا گرفتگی عضلات توصیف شود. میزان درد بین خفیف و شدید ‏متغیر است و ممکن است دائمی یا موقتی باشد. به ندرت تنگی کانال نخاعی کمر منجر به فلجی می شود. با ‏این حال گاهی اوقات، ممکن است درد و علائم آن وخیم تر شود (مثل حالت بیحسی، ضعف و سستی). ‏

علائم تنگی کانال نخاعی کمر

لازم است که برای دستیابی به بهترین درمان بیماری تنگی کانال نخاعی شما، علائم بیماری تشخیص داده ‏شوند. از آنجائیکه بیماری تنگی کانال نخاعی کمر به تدریج و با افزایش سن گسترش می یابد، علائم آن هم به ‏تدریج گسترش یافته و به تدریج تشدید می شود. همچنین علائم بیماری می توانند تا حد زیادی متفاوت ‏باشند. ممکن است به هیچ وجه علائم بیماری در شما آشکار نشود، چراکه همیشه تنگ شدن مجرای ستون ‏فقرات یا سایر کانال ها باعث ایجاد فشردگی در نخاع یا رشته های عصبی نمی شود. اما زمانیکه ستون ‏فقرات یا رشته های عصب شما تحت فشار قرار گرفته و فشرده می شوند، شما احساس درد خواهید کرد.‏
علائم بیماری شما به این مورد هم بستگی دارد که کدام قسمت از ستون فقرات شما تنگ شده است. به ‏طور کلی، بیماری تنگی مجرای نخاعی بر ناحیه پشت (ستون فقرات کمری) یا گردن شما (ستون فقرات ‏گردنی) تاثیر می گذارد. معمولا بروز تنگی مجرا در ناحیه وسط کمر شما (ستون فقرات پشت قفسه سینه) ‏رایج نیست.‏

علائم تنگی کانال نخاعی گردنی

تنگی مجرای نخاعی در قسمت گردن شما (ستون فقرات گردنی) می تواند باعث ایجاد درد در ناحیه گردن و ‏کتف شما شود. ممکن است دست شما تحت پرتودرمانی قرار گیرد. تنگی مجرای نخاعی گردنی می تواند ‏موجب سردرد، کرخی و بیحسی، یا سستی ماهیچه ها شود. همچنین می تواند بر اعصاب کنترل کننده ‏تعادل شما، تاثیر گذارد که منجر به بی دست و پایی یا حالت افتادن در شما می شود. درد ناشی از تنگی ‏مجرای نخاعی گردنی ممکن است به صورت گهگاهی یا مزمن باشد، و همچنین از حالت خفیف تا شدید ‏باشد.‏

علل تنگی کانال نخاعی چیست؟ 

تنگی کانال نخاعی ممکن است که به علت یک بیماری مادرزادی باشد و برخی از افراد از بدو تولد دچار این مشکل باشند. اما در بیشتر موارد تنگی کانال نخاعی ناشی از آرتروز ستون فقرات خواهد بود. ضخیم شدن رباط موجود در کمر و برآمدگی دیسک‌ها نیز می‌تواند در تنگ شدن کانال نخاعی نقش داشته باشند. از دیگر علت های تنگی کانال نخاعی می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • اسپوندیلوآرتریت التهابی
  • جراحی ستون فقرات (تنگ شدن کانال نخاعی پس از لامینکتومی)
  • ترومای ستون فقرات
  • بیماری پاژه استخوان

عوامل زیادی در خطر ابتلا به تنگی کانال نخاعی بدن را در فرد افزایش دهد وجود دارد.

عمل جراحی ستون فقرات

عمل جراحی ستون فقرات در صورتی پیشنهاد می شود که درمان های دیگر (مثل تزریق های فقراتی) بی ‏تاثیر باشند، و علائم بیماری شدید و پیشرونده باشند. شیوه های متفاوتی برای عمل جراحی وجود دارند که ‏جراح ستون فقرات یا جراح اعصاب ممکن است آن شیوه را برای درمان بیماری تنگی مجرای شما انتخاب ‏نماید. نوع عمل بستگی به علت تنگی کانال نخاعی کمر دارد.‏

  • در شیوه «تقلیل فشار»، استخوان یا ماده دیسک فشارآورنده بر نخاع یا ریشه های عصبی برداشته ‏شده و بدین ترتیب مجرای عصبی وسیع می شود.‏
  •  ممکن است بیماری دیسک انحطاطی یا لغزش مهره در بی ثباتی فقراتی نقش داشته باشد.‏
  • ممکن است شیوه عمل شامل استفاده از ابزار و آلات متصل کننده فقرات در جهت تثبیت ستون ‏فقرات کمری باشد.‏

بعد از عمل جراحی ستون فقرات

معمولا بعد از جراحی، به خصوص دو روز اول بعد از عمل، احساس ناراحتی و درد بعد از عمل وجود دارد. ‏زمانیکه در بیمارستان بستری هستید یا در منزل در حال سپری کردن دوران بهبودی هستید، جراح شما ‏برای کمک به کاهش ورم و درد، داروهایی را برای شما تجویز می کند. با توجه به پیچیدگی عمل و سلامت ‏عمومی، برخی از بیماران یک روز بعد از عمل می توانند بنشینند و از تخت بلند شوند. آغاز فعالیت همراه با ‏کمک و در حد تحمل فرد به صورت تدریجی می باشد.

علل تنگی کانال نخاعی کمر

علل تنگی مجرای نخاعی

شما باید بدانید که چه چیزی موجب درد شما می شود چراکه آگاهی از آن، بر گزینه های درمان شما تاثیر ‏دارد.‏

تنگی مجرای نخاعی ابتدایی در مقابل اکتسابی

پزشکان برای دسته بندی تنگی مجرای نخاعی دو روش دارند. گروه اول را ابتدایی می نامند، بدین معنا که ‏شما از زمان تولد مبتلا به آن بوده اید و به عنوان نقص از ابتدای تولد تلقی می شود. در برخی افراد، مجرای ‏نخاعی از همان هنگام تولد درمقایسه با سایرین، تنگ تر و باریک تر است و ممکن است تا اواخر زندگی ‏مشکلاتی را نشان ندهد. به این شکل از تنگی مجرای ارثی، سندروم پایه کوتاه اطلاق می شود. این بیماران ‏بسیار مستعد ابتلا به تنگی مجرا در میانسالی می باشند.‏ تنگی مجرای نخاعی ابتدایی، به ویژه در مقایسه تنگی مجرای نخاعی اکتسابی، رایج و متداول نیست.‏ تنگی مجرای نخاعی اکتسابی، نتیجه بیماری یا آسیب به ستون فقرات است که در ادامه به انواع اصلی آن ‏اشاره خواهد شد.‏

چه چیزی منجر به تنگی مجرای نخاعی اکتسابی می شود؟

علت اصلی تنگی کانال نخاعی اکتسابی، فرسایش و سایش مهره های ستون فقرات به دلیل افزایش سن ‏است. در حقیقت متداول ترین علت مستقیم تنگی مجرای نخاعی، «آرتروز» است که در پی آن، غضروف ‏محافظ مفصل ها به همراه افزایش سن شروع به تحلیل می رود.‏ در افراد جوان، غضروف نرم است. با افزایش سن و پیرتر شدن، غضروف سخت شده یا ممکن است به طور ‏کامل فرسوده شود که در نتیجه استخوان ها بر روی یکدیگر ساییده می شوند. بدن به سایش استخوان ها ‏بر روی یکدیگر از طریق تولید زوائد کوچک استخوان موسوم به «برآمدگی استخوانی» (استئوفیت) واکنش ‏نشان می دهد. این واکنش تلاشی برای محدود کردن حرکت و در نتیجه محدود کردن درد ناشی از سایش ‏استخوان ها بر روی یکدیگر می باشد.‏ این مطلب نسبتاً صحیح است: اگر شما کمتر حرکت می کردید، احتمالا درد شما هم کمتر می بود. با این ‏حال شما نمی توانید کاملا دست از تحرک بردارید و حرکت کم هم موجب کاهش کیفیت زندگی شما می ‏شود. بعلاوه، این برآمدگی های استخوانی می تواند باعث ایجاد درد دیگری در شما شود. این بر آمدگی ها ‏می توانند در ستون فقرات موجب تنگ شدن مجرای نخاعی (که تنگی مجرای نخاعی است) شده و در ‏نتیجه به نخاع یا ریشه های عصبی شما فشار وارد شود.‏
علاوه بر آرتروز، پیشروی تنگی مجرای نخاعی می تواند به دلیل مشکلات ناشی از دیسک بین مهره ایی هم ‏باشد. دیسک های بین مهره ایی می توانند به شکل برآمدگی یا می توانند به شکل ازهم گسیخته (دیسک ‏فتق) باشند. دیسک برآمده و متورم یا قسمت های دیسک فتق می تواند باعث ایجاد برآمدگی در مجرای ‏نخاعی شود یا به عصب منتهی به مجرا فشار وارد کند. رباط های متصل کننده مهره ها هم ممکن است زایل ‏شده و امکان جابجایی مهره ها فراهم شود که در نتیجه نخاع یا اعصاب تحت فشار قرار می گیرند.‏
عوامل پرخطر هم در مورد آرتروز ستون فقرات و هم مشکلات مربوط به دیسک شامل افزایش سن، وضعیت ‏اندامی ضعیف، ورزش های برخوردی، و چاقی است.‏ آسیب به ستون فقرات هم می تواند موجب تنگی مجرای نخاعی شود. به عنوان مثال، ممکن است یک شی ‏سنگین را بدون رعایت شیوه های مناسب، بلند کنید. این عمل می تواند به دیسک شما آسیب برساند یا ‏حتی موجب خروج مهره ها از ردیف عادی خودش شود. اینگونه آسیب ها باعث ایجاد فشار بر نخاع و ریشه ‏های عصبی می شود. حتی ممکن است بخشی از مهره های پشت شما از هم گسیخته شده و قطعات ‏استخوان به زور وارد مجرای نخاعی شوند.‏
هرگونه آسیب به ستون فقرات می تواند موجب ورم بافت و در نتیجه فشار بر نخاع یا ریشه های عصبی ‏شود، که همین وضعیت منجر به تنگی مجرای نخاعی و درد پشت یا درد گردن می شود.

معاینات و آزمایش های لازم برای تنگی کانال نخاعی‏

بررسی سابقه پزشکی بیمار و معاینه فیزیکی، آزمایشات تصویربرداری مانند اشعه ‏X، میلوگرام، سی تی اسکن، و ام آر آی به همراه آزمایش خون و دیگر آزمایش ها در جهت تشخیص تنگی مجرای نخاعی

تشخیص مشکل تنگی مجرای نخاعی می تواند مسئله ایی پرچالش باشد. علائم می توانند شبیه به علائم ‏بیماری های دیگر باشند، افزون بر اینکه علائم ممکن است فقط گاهی اوقات ظاهر شوند. به منظور تشخیص ‏علت مشکل تنگی مجرای نخاعی شما، پزشک تان باید چندین معاینه و آزمایش بر روی شما انجام دهد. این ‏معاینات و آزمایش ها به پزشک کمک می کند تا برنامه درمانی شما را تعیین کند، به گونه ایی که درد و ‏سایر علائم شما را کنترل کرده و در عین حال به بهبود شما هم کمک کند.‏
در طول مدت ویزیت، پزشک تان از شما در مورد علائم فعلی و روش های درمانی که تاکنون انجام داده اید، ‏سوال خواهد کرد. این سوالات، بخشی از معاینه فیزیکی شماست. سوالاتی که معمولا از شما پرسیده می ‏شود عبارتند از:‏

  • درد از چه زمانی شروع شده است؟
  • اخیراً چه فعالیت هایی انجام داده اید؟
  • برای تسکین دردتان چه کارهایی انجام داده اید؟
  • آیا درد پخش می شود یا به سایر نقاط بدن تان (مثل پایین دست تان یا پایین پایتان) منتقل می ‏شود؟
  • آیا چیزی باعث کاهش درد یا تشدید آن می شود؟ آیا پیاده روی در سراشیبی موجب بدتر شدن یا ‏بهتر شدن درد می شود؟ زمانیکه به جلو خم می شوید یا می نشینید، تاثیری بر دردتان دارد؟

انواع تصویربرداری مربوط به مشکل تنگی مجرای نخاعی

شاید لازم باشد که برای کمک به تشخیص پزشک در مورد علت مشکل تنگی مجرای شما، برخی آزمایش ‏های تصویربرداری انجام شود. این مطالعات تشخیصی معمولا زمانی انجام می شوند که بعد از گذشت ۳ تا ۶ ‏ماه از مدت درمان، نظیر استراحت، داروهای ضدالتهاب، و درمان فیزیکی، علائم بیماری فروکش نکرده ‏باشند.‏ آزمایش های تصویربرداری بر حسب احتیاط توصیه می شوند، چراکه بسیاری از افرادی که دارای علائم ‏تنگی مجرای نخاعی نیستند دارای عکس، سی تی اسکن و ام آر آی های غیرعادی هستند. جراحی فقط ‏باید در مورد بیمارانی انجام شود که علائم شان مرتبط با یافته های این مطالعه باشد.‏ معمولاً در همان ابتدا عکس اشعه ‏x‏ ساده گرفته می شود. این نوع عکس ها در مورد تشخیص وجود عفونت، ‏تومور و مشکلات مرتبط با ردیف ستون مهره ها سودمند هستند. در این عکس ها، ناحیه دیسک تنگ شده، ‏شکستگی ها، برآمدگی استخوانی یا آرتروز قابل مشاهده است.‏ سی تی اسکن یا ام آر آی هم می تواند دیسک متورم شده را نشان دهد.

درمان تنگی کانال نخاعی کمر

سایر روش های درمانی

درمان تنگی نخاع به محل تنگی و شدت علائم و نشانه های شما بستگی دارد. با پزشک خود در مورد درمانی که برای شرایط شما مناسب است صحبت کنید. اگر علائم شما خفیف است یا هیچ علائمی را تجربه نمی کنید ، پزشک ممکن است با  پیگیری منظم وضعیت شما را کنترل کند. او ممکن است نکاتی در مورد مراقبت از خودتان ارائه دهد که می توانید در خانه انجام دهید. اگر اینها کمکی نکرد ، وی ممکن است داروها یا فیزیوتراپی را توصیه کند. اگر سایر درمان ها کمکی نکرده باشند ، آخرین گزینه جراحی می باشد.

داروها

پزشک شما ممکن است موارد زیر را تجویز کند:
مسکن ها. داروهای ضد درد مانند ایبوپروفن ، ناپروکسن و استامینوفن ممکن است به طور موقت استفاده شوند تا درد ناشی از تنگی نخاع کاهش یابد. این دارو ها معمولاً فقط برای مدت کوتاه توصیه می شوند ، زیرا شواهد کمی در مورد تاثیر استفاده طولانی مدت از آنها وجود دارد.

فیزیوتراپی

 افرادی که دچار تنگی کانال نخاع هستند ، برای کاهش درد ، معمولاً کم تحرک می شوند. اما این کار می تواند منجر به ضعف عضلانی شود ، که می تواند منجر به درد بیشتر شود. یک فیزیوتراپیست می تواند تمریناتی را به شما آموزش دهد که به شما کمک کنند:

  • قدرت و مقاومت خود را تقویت کنید
  • انعطاف پذیری و ثبات ستون فقرات خود را حفظ کنید
  • تعادل خود را بهبود ببخشید

تزریق استروئید

ریشه های عصبی شما ممکن است در نقاطی که دچار تنگی شده است، تحریک شده و متورم شوند. در حالی که تزریق داروی استروئیدی (کورتیکواستروئید) به فضای اطراف این نواحی باعث رفع تنگی نمی شود ، اما می تواند به کاهش التهاب و تسکین برخی از درد کمک کند. تزریق استروئید برای همه مفید نیست. و تزریق مکرر استروئید می تواند استخوان های اطراف و بافت همبند را ضعیف کند ، بنابراین شما فقط می توانید سالانه چند بار این تزریق ها را انجام دهید.

تزریق مفصل فاست 

مفاصل فاست به مفاصلی گفته می شود که مهره ‌های ستون فقرات را به هم وصل می کند. این مفاصل باعث انعطاف‌پذیری ستون فقرات شده و امکان تحرک نخاع را فراهم می آورد. در صورتی که یکی از این مفاصل بنا به دلایلی همچون استئوآرتریت تحریک یا ملتهب شود بافت استخوان دچار تورم می شود و به ریشه‌ های عصبی مجاور فشار وارد خواهد کرد. این تزریق شامل تزریق یک ماده بی‌حسی موضعی و کورتیکواستروئیدها است که پزشک آن را مستقیماً به مفصل فاست آسیب دیده تزریق می‌کند. این ماده بی حس‌ کننده موجب تسکین موقتی درد مفصل شده و کورتیکواستروئید ها نیز التهاب مفصل را کاهش خواهد داد و با کوچک کردن آن از فشار روی ریشه‌ های عصبی آسیب دیده را نیز کاهش می دهد. در این تزریق از اشعه  X ویژه به نام فلوروسکوپ استفاده می شود که تصاویر لحظه‌ای از ستون فقرات و مفاصل بیمار را به پزشک خواهد داد تا از تزریق دقیق دارو به مفصل فاست اطمینان حاصل شود. مدت زمان انجام این روش بین ۱۵ الی ۳۰ دقیقه می باشد و بعد از آن بیمار می‌تواند در همان روز از بیمارستان مرخص شود. عموما در افراد عارضه جانبی ای مشاهده نمی‌شود و فرد می‌تواند روز بعد از آن فعالیت ‌های عادی را از سر بگیرد.

رادیو فرکوئنسی ابلیشن 

روشی که در آن از امواج الکترومغناطیسی با سطح انرژی بالا برای تخریب بی‌خطر عصب ‌های حامل پالس‌های درد استفاده می‌شود. این روش برای افرادی که قبلاً تزریق مفصل فاست انجام داده‌اند و درد آنها تا حد زیادی تسکین پیدا کرده مناسب است. رادیوفرکوئنسی ابلیشن علائم مشابه تزریق مفصل فاست را هدف قرار می‌دهد با این تفاوت که تسکین درد در این روش تا مدت طولانی‌تری ادامه پیدا خواهد کرد.
روش انجام کار به این شکل است که پزشک ماده ای بی ‌حسی موضعی را بر روی قسمت پشت بیمار  قرار می‌دهد و سپس سوزنی را برای راهنمایی یک پروب کوچک به عصب آسیب ‌دیده وارد خواهد کرد.  در این روش از یک نوع خاصی از اشعه ایکس که تصاویر ویدئویی لحظه ای از ستون فقرات را در اختیار پزشک قرار می‌دهد نیز برای اطمینان از قرارگیری پروب در محل درست استفاده می‌شود. بعد از وارد کردن پروب این بار تعدادی الکترود بر روی بدن بیمار قرار گرفته و از این طریق امکان درمان یک ناحیه بزرگتر از بدن فراهم خواهد شد. بعد از قرار گرفتن پروب و الکترودها در جای خود، اندکی ‌گرما از طریق امواج الکترومغناطیسی از طریق پروب به اعصاب انتقال پیدا خواهد کرد. گرما موجب ایجاد ضایعه در عصب فرد ‌شده و  با تخریب بافت ، درد نیز از بین خواهد رفت. اگر درد عصبی ناشی از تنگی کانال نخاعی باشد استفاده از رادیو فرکوئنسی می‌تواند تا ۱۲ ماه مؤثر باشد و درد را برطرف کند. به طور معمول انجام این روش کمتر از یک ساعت طول می‌کشد و بیشتر افراد می‌توانند در همان روز مرخص شوند. عوارض جانبی این روش شامل درد در محل تزریق می باشد.

تزریق نقطه به نقطه ماشه‌ای یا تریگر پوینت 

اگر گردن درد یا کمردرد ناشی از فشار عضلانی باشد و ربطی به فشردگی ریشه عصبی نداشته باشد ممکن است که پزشک تزریق به نقطه ماشه ‌ای را تجویز کند. این شرایط در افراد مبتلا به تنگی کانال نخاعی در نتیجه تداوم قرار گرفتن بدن در وضعیت‌های نادرست یا سایر موقعیت ‌های غیر طبیعی بدن اتفاق خواهد افتاد. ترکیبی از داروهای بی حسی که به طور مستقیم به عضله تزریق‌ می شود می‌تواند به تسکین درد عضلات کمک کند. تزریق دارو به نقطه ماشه ‌ای حدودا ۳۰  دقیقه به طول خواهد انجامید و فرد می‌تواند در همان روز به خانه برگردد. از عوارض جانبی احتمالی این روش شامل درد جزئی در محل تزریق است اما بیشتر افراد بلافاصله پس از تزریق احساس تسکین درد در ناحیه عضله خواهند کرد.

درمان تنگی کانال نخاعی از طریق عمل جراحی 

اگر روش‌های درمانی دیگر در درمان تنگی کانال نخاعی اثربخش نبود به ناچار از عمل جراحی استفاده می‌شود. بیشتر افرادی که مبتلا به تنگی کانال نخاعی گردن و کمر هستند نیاز به جراحی ندارند و  می توانند توسط روش‌های غیرتهاجمی درمان می ‌شوند. روش ‌های جراحی مختلفی برای درمان تنگی کانال نخاعی وجود دارد . یکی از روش ‌ها لامینکتومی‌ کاهش فشار می باشد که در آن استخوانی که بر روی کانال نخاعی فشار وارد می کند، خارج شده. همچنین از جراحی فیشوژن ستون فقرات نیز به همراه این جراحی استفاده می‌شود.

عواملی که خطر ابتلا به تنگی کانال نخاعی را افزایش می دهد؟

بیشتر افراد مبتلا به تنگی کانال نخاع بالای ۵۰ سال هستند. اگرچه تغییرات تخریب زا می تواند در افراد جوان باعث تنگی ستون فقرات شود. این تغییرات شامل ضربه ، تغییر شکل مادرزادی ستون فقرات مانند اسکولیوز و بیماری ژنتیکی است که بر رشد استخوان و عضله در سراسر بدن تأثیر می گذارد. تصویربرداری از ستون فقرات می تواند این عاره را مورد بررسی قرار دهد و علت آن مشخص شود.

  • سن بالای ۵۰ سال بودن
  • جنس مونث
  • سابقه آسیب قبلی یا انجام عمل جراحی بر روی ستون فقرات
  • چاقی (موثر در ابتلا به تنگی کانال نخاعی کمر)
  • پوکی استخوان
  • ترومای تجمعی
  • کشیدن سیگار

تنگی ستون فقرات کمری می تواند باعث سندرم دم اسبی شود ، که بلافاصله نیاز به مراقبت پزشکی دارد. اگر دارای موارد زیر هستید حتما به پزشک مراجعه نماید:

  • از دست دادن کنترل روده یا مثانه
  • بی حسی شدید یا در حال افزایش بین پاها ، رانهای داخلی یا پشت پاها
  • درد و ضعف شدید که به یک یا هر دو پا گسترش می یابد ، راه رفتن را دشوار می کند.
وقتی کانال نخاع دچار تنگی می‌شود

گفتگوی دکتر صمدیان با روزنامه ایران درباره زمانی که کانال نخاع دچار تنگی می‌شود! 

وقتی کانال نخاع دچار تنگی می‌شود!

مادر بعد از ۳۰‌سال کار برای دولت حالا دیگر بازنشسته شده، حدود ۶۵ سال سن دارد و کم کم از دردهای کمر نالان شده، بعضی از ساعات روز پایش به گزگز می‌افتد و بعضی وقت‌ها هم انگار هیچ حسی ندارد.مادر دوست ندارد غر بزند و دائم ناله کند ولی با اصرار زیاد از زیر زبانش کشیدم که دیگر حتی نمی‌تواند مدتی طولانی راه برود و با این کار کمردردش بیشتر می‌شود.  یکی از مشکلاتی که ممکن است به صورت مادرزادی یا بر اثر کهولت سن یا یک اتفاق غیرمترقبه مانند تصادف‌ شدید و سقوط از بلندی یا حتی بلند کردن اجسام سنگین، برای افراد پیش آمده و یک عمر آنها را درگیر دردهای شدید و عوارض زیادی کند، مشکلات ناحیه نخاع است.
دکترمحمد صمدیان ، جراح مغز و اعصاب و ستون فقرات در گفت‌و‌گو با «ایران» در این باره می‌گوید: تنگی کانال نخاعی که عوام به آن گرفتگی کانال نخاع هم می‌گویند، بیماری شایعی است که بخصوص در سنین بالا گریبانگیر بسیاری از مردم می‌شود. شیوع این بیماری از ۸ تا ۱۱ درصد جمعیت پیش‌بینی شده است که با افزایش متوسط طول عمر این ارقام بالاتر نیز خواهد رفت.
در این بیماری عوامل مختلف باعث می‌شوند که کانال استخوانی که بر اثر در کنار هم قرار گرفتن سوراخ‌های مهره‌ها ایجاد شده و مسیری برای عبور نخاع و ریشه‌های اعصاب نخاعی می‌سازد، تنگ شود که در نتیجه آن نخاع یا اعصاب نخاعی تحت فشار قرار می‌گیرند و بسته به اینکه میزان این تنگی چقدر باشد و در کدام ناحیه از نخاع رخ داده باشد، علائم و عوارض گوناگونی خواهد داشت.
به گفته صمدیان، شایع‌ترین محل ایجاد تنگی در فقرات ناحیه کمر و خاجی و پس از آن کانال نخاعی ناحیه گردن است. عوامل ایجاد تنگی شامل تغییرات استخوانی ناشی از پیری مانند آرتروز استخوانی، بیرون زدگی دیسک بین مهره‌ای و گاهی ناشی از جابه‌جایی مهره‌ها به روی هم است. به ندرت عوامل دیگری مثل شکستگی‌های حاد و مزمن و حتی تومورها می‌توانند باعث ایجاد علائم تنگی کانال نخاع گردند.

 علائم ایجاد تنگی کانال نخاع

علائم تنگی کانال نخاع بسته به اینکه در کدام منطقه عارضه به وجود آمده باشد متفاوت خواهد بود.
دکتر صمدیان معتقد است : درگیری در نواحی گردن ممکن است با اختلال در راه رفتن، ضعف دست‌ها و پاها، درد دست‌ها و اختلال کنترل ادرار و مدفوع، خود را نشان دهد ولی درگیری ناحیه کمری بیشتر به صورت درد پاها، احساس گرفتگی، بی‌حسی، گزگز و مورمور شدن یا با احساس سنگینی که بر اثر ایستادن یا راه رفتن طولانی، بدتر می‌شود و همچنین با نشستن یا خم شدن به جلو بهتر می‌شود، خود را نشان می‌دهد. ایجاد اختلال کنترل ادرار و مدفوع، ضعف واضح اندام‌ها و اختلال راه رفتن علائم بسیار مهمی هستند که نیاز به توجه فوری و معمولاً انجام درمان با عمل جراحی دارند. تشخیص این بیماری پس از بررسی علائم و انجام معاینه بالینی مطرح شده و با انجام بررسی‌های رادیولوژیک مثل عکس رادیوگرافی ساده، MRI و سی تی اسکن تأیید می‌شود.

 برای دوری از عارضه تنگی کانال نخاع چه باید کرد؟

 این جراح مغز و اعصاب و ستون فقرات در ادامه می‌گوید: اصلی‌ترین عامل ایجاد این بیماری افزایش سن و فرسوده شدن تدریجی دستگاه اسکلتی است. در میان عوامل دیگر که در ایجاد این بیماری نقش دارند نقش وراثت تا حدودی تأیید شده که بخصوص در بیماری‌های دیسک بین مهره‌ای مطرح است، اما عوامل زمینه‌ای دیگری نیز وجود دارند که می‌توان با دانستن آنها و تلاش برای تغییرشان ظهور این بیماری را به تأخیر انداخت. از آن میان می‌توان به سبک زندگی بدون فعالیت و ورزش و قرار دادن ستون فقرات در وضعیت غیرطبیعی به صورت طولانی اشاره کرد. البته خم کردن طولانی گردن به پایین در فعالیت‌هایی مثل کار با تلفن همراه و رایانه، مطالعه، خیاطی و غیره نیز از عوامل ایجاد بیماری‌های ستون فقرات گردن هستند و همین اختلال و وضعیت قرارگیری ستون فقرات، زمینه ساز بیماری‌های سایر قسمت‌های ستون فقرات می‌شود.
بنابراین پرهیز از قرارگیری طولانی مدت در وضعیت‌های غیرطبیعی و انجام فعالیت‌های سنگین و در مقابل انجام فعالیت‌های ورزشی مناسب و مداوم جهت تقویت عضلات اطراف ستون فقرات می‌تواند ایجاد این بیماری را به تعویق اندازد.

 درمان‌های تنگی کانال نخاع

علائم و نشانه‌های این بیماری در افراد مختلف متفاوت است و به همان نسبت درمان‌های آن نیز متنوع هستند.
دکتر صمدیان ضمن بیان مطلب فوق می‌افزاید: درمان‌های تنگی کانال نخاع شامل درمان‌های نگهدارنده، درمان‌های ضددرد و در نهایت جراحی هستند؛ گفتنی است، استراحت که شامل کاهش فعالیت‌های روزمره و کاهش خم و راست شدن‌هایی که باعث فشار بر ستون فقرات و عضلات اطراف آن است از تشدید اسپاسم عضلات و آسیب بیشتر مفاصل مهره‌ای جلوگیری می‌کند. در ضمن استراحت مطلق به معنی خوابیدن در بستر به صورت کامل و بدون هیچ فعالیت دیگر به مدت طولانی در حال حاضر به هیچ عنوان توصیه نمی‌شود و اصلاح وضعیت ستون فقرات با آموزش نحوه نشستن، نحوه قرار گرفتن سر و گردن و در صورت لزوم استفاده از گردنبند یا کمربندهای مخصوص صورت می‌گیرد. البته انجام نرمش‌ها و حرکت‌های ورزشی مناسب، کاردرمانی و نیز آب درمانی با مشورت متخصصان امر نیز کمک‌کننده بوده و با تقویت عضلات اطراف ستون فقرات به کاهش درد و بهبود بیماری کمک خواهد کرد.
به گفته او درمان‌های ضددرد شامل تزریق بی‌دردی یا ضدالتهابی در اطراف مفاصل ستون فقرات و اطراف اعصاب نخاعی است که در موارد خاص و طبق صلاحدید یک تیم پزشکی باید استفاده شود.  امروزه تکنیک‌های درمان موضعی و تزریق‌های مختلف، گسترش روزافزونی داشته است اما باید دقت کرد که این درمان‌ها معمولاً موقتی است و عامل اولیه ایجاد بیماری را از بین نمی‌برد؛ بنابراین فقط در مواقع خاص و طبق صلاحدید پزشک متخصص ستون فقرات باید مورد تزریق قرار گیرد.
این جراح مغز و اعصاب و ستون فقرات در زمینه درمان به صورت جراحی معتقد است: غیر از مواردی که نخاع یا اعصاب نخاعی در معرض خطر حاد باشند، درمان به طریق جراحی معمولاً درمان خط آخر محسوب می‌شود و در بیمارانی استفاده می‌گردد که به درمان‌های دیگر پاسخ مناسب نداده‌اند و بیماری در آنها عملکرد زندگی روزمره را مختل کرده و خارج از تحمل بیمار است.

دیدگاه کاربران

    دیدگاهتان را بنویسید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *